Đau dạ dày: Nguyên nhân, dấu hiệu, cách phòng ngừa và điều trị bệnh chi tiết nhất!

Đau dạ dày là căn bệnh ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại bởi những tác nhân như chế độ ăn uống, nhiễm khuẩn, nấm, lạm dụng thuốc, căng thẳng kéo dài,…Làm thế nào để nhận biết cũng như phòng ngừa và điều trị bệnh hiệu quả? Cùng Dược liệu Phương Đông tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Đau dạ dày là gì?

Dạ dày (bao tử) là một trong những cơ quan của hệ tiêu hóa, đảm nhận 4 chức năng chính bao gồm: Vận động, nhu động, bài tiết và tiêu hóa thức ăn, nước uống.

Đau dạ dày là một bệnh thường gặp với tỷ lệ mắc cao. Theo thống kê, có khoảng 10% người mắc bệnh này ở Châu Á và 4-6% ở châu Âu. Bệnh có thể gặp ở nhiều lứa tuổi nhưng tập trung ở nhóm tuổi từ 30-50 và thường gặp nhiều hơn ở nam giới. Đây là thuật ngữ chung để chỉ tình trạng dạ dày bị tổn thương mà một trong những biểu hiện chính là tình trạng viêm loét niêm mạc gây ra các triệu chứng đau đớn, khó chịu.

Đau dạ dày
Đau dạ dày là bệnh đang có xu hướng gia tăng trong xã hội

Đau dạ dày ở vị trí nào?

Đau dạ dày thường đặc trưng bởi những cơn đau dữ dội vùng bụng. Tuy nhiên, đôi khi triệu chứng này thường bị nhầm với các biểu hiện của bệnh lý khác liên quan đến đại tràng, thận, tuyến tuỵ, đường tiết niệu,…Vì vậy người bệnh cần xác định chính xác vị trí để điều trị được tối ưu nhất. Vị trí đau dạ dày thường tuỳ thuộc vào nguyên nhân dẫn đến bệnh.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đau dạ dày đó là niêm mạc bị tổn thương nặng nề do các vết loét. Tình trạng này gây nên những cơn đau vùng bụng thường xuyên, kèm theo chứng ợ chua, ợ hơi, đầy bụng, khó tiêu,… ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe của người bệnh.

Dưới đây là 3 vị trí đau dạ dày người bệnh thường gặp nhất:

  • Đau vùng thượng vị: Đây là vùng nằm dưới vùng xương ức và trên vùng rốn. Cơn đau xuất phát từ đây có thể lan đến vùng lưng và ngực, người bệnh có thể đau tức ngực hoặc đau âm ỉ kéo dài. Khi bị đau ở đây bệnh nhân cần hạn chế đồ ăn cay nóng, các loại đồ uống có cồn, gas.
  • Đau dạ dày vùng giữa bụng: Đây là vùng chứa nhiều cơ quan nội tạng nhất nên khá khó để người bệnh phân biệt. Vị trí đau sẽ ở xung quanh vùng rốn và lan rộng xuống vùng bụng bên phải. Người bệnh thường cảm thấy khó tiêu, buồn nôn, đầy bụng, ợ chua kèm theo những cơn quặn thắt, âm ỉ. Lúc này, người bệnh nên sắp xếp thời gian đi bệnh viện thăm khám để được bác sĩ chẩn đoán chính xác bệnh tình.
  • Đau vùng phía trên bên trái: Đau dạ dày ở vị trí này người bệnh sẽ luôn thấy nóng bụng, đau và hay cảm thấy đói, cơn đau sẽ giảm đi khi ăn nhưng ăn xong lại bị tức bụng, đầy hơi. Khi bị đau ở vị trí này người bệnh cần tránh tất cả các loại nước uống như cà phê, nước có gas, các thực phẩm chua cay.
Vị trí đau dạ dày
Có 3 vị trí đau dạ dày người bệnh hay gặp phải nhất

Nguyên nhân dẫn đến đau dạ dày

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng đau dạ dày bao gồm cả những nguyên nhân chủ quan và những yếu tố ngoại sinh tác động. Với mỗi nhóm nguyên nhân khác nhau thì sẽ gây ra những tổn thương khác nhau ở dạ dày và mức độ nghiêm trọng của bệnh lý cũng khác nhau. Dưới đây là các nguyên nhân chủ yếu dẫn đến bệnh.

Nguyên nhân chủ quan

  • Nhân tố tinh thần: Các nghiên cứu cho thấy, yếu tố tinh thần là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đau dạ dày bởi sự vận động của nhu động ruột chịu sự ảnh hưởng của yếu tố này. Tâm lý kích động, stress có thể dẫn đến rối loạn điều tiết thần kinh của trực tràng và não, gây cản trở chức năng đường ruột, dạ dày. Thống kê cho thấy, có đến 54% người bị đau dạ dày thường bị áp lực và căng thẳng kéo dài.
  • Nhân tố dinh dưỡng: Một chế độ ăn uống không khoa học bao gồm các thói quen ăn không đúng giờ, ăn quá nhanh, vận động ngay sau khi ăn… có thể khiến dạ dày sản sinh quá nhiều acid dịch vị, tăng gánh nặng và làm tổn thương niêm mạc bao tử. Bên cạnh đó, nguyên nhân gây đau dạ dày có thể do việc tiêu thụ thực phẩm không đảm bảo vệ sinh cũng tạo cơ hội cho các chất độc hại cùng vi khuẩn tấn công và phá hủy dạ dày. ngoài ra, việc uống quá nhiều bia rượu, nước ngọt có ga là một trong những yếu tố khiến bệnh đau dạ dày ngày càng trầm trọng.
  • Cơ thể không dung nạp gluten (một loại protein trong lúa mì): Khi cơ thể không dung nạp gluten sẽ dẫn tới tình trạng rối loạn tự miễn dịch, khiến ruột non không hoạt động bình thường và không còn khả năng hấp thu chất dinh dưỡng. Bệnh sẽ gây đau dạ dày từ nhẹ tới nặng, kèm các triệu chứng như đầy hơi, mệt mỏi.

Nguyên nhân khách quan

  • Lạm dụng thuốc Tây: Theo nghiên cứu, việc sử dụng thuốc Tây, đặc biệt là thuốc kháng sinh, kháng viêm nặng có thể ức chế sự tổng hợp prostaglandin – một chất có tác dụng bảo vệ niêm mạc dạ dày. Một số loại thuốc ảnh hưởng đến dạ dày như thuốc tả, dầu cam, acid nitric, aspirin, indomethacin…
  • Nhiễm các loại vi khuẩn, nấm: Đây là một trong những nguyên nhân thường gặp nhất dẫn đến đau dạ dày. 80% người bị đau, viêm loét dạ dày là nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori (Hp) và nhiễm nấm hoặc các loại ký sinh trùng (thường là loại anisakis).
Nguyên nhân đau dạ dày
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh đau dạ dày

Triệu chứng đau dạ dày 

Như đã nói, biểu hiện của bệnh đau dạ dày khá rõ ràng nên ngay trong giai đoạn đầu, người bệnh có thể nhận biết bệnh thông qua một số biểu hiện thường gặp dưới đây:

Đau vùng thượng vị

Đây là triệu chứng đau dạ dày đầu tiên và dễ nhận biết nhất ở người bị đau dạ dày. Người bệnh thường cảm thấy đau hoặc nóng rát quanh vùng thượng vị. Cơn đau đôi khi lan ra sau lưng, lan lên ngực, tuy nhiên đa phần không nghiêm trọng tới mức đau quặn bụng. Ở mỗi người cảm giác đau lại khác nhau và cũng khó xác định nguyên nhân.

Ợ chua

Những người mắc bệnh dạ dày sẽ thường xuyên gặp phải tình trạng này. Đây là triệu chứng xảy ra do dạ dày tiết quá nhiều dịch vị và có hiện tượng trào ngược lên thực quản. Nguyên nhân gây bệnh là do van đóng giữa thực quản và dạ dày không thực hiện tốt nhiệm vụ của mình, khiến axit trong dạ dày bị đẩy lên.

Buồn nôn hoặc nôn

Niêm mạc dạ dày bị tổn thương dẫn đến cảm giác buồn nôn và nôn. Ban đầu là cảm giác khó chịu ở vùng bụng, sau đó cảm thấy dạ dày và thực quản co thắt. Có trường hợp chỉ nôn khan, cũng có trường hợp tất cả thức ăn, dịch vị sẽ bị tống hết ra ngoài.

Chán ăn, suy nhược cơ thể

Khi chức năng của dạ dày hoạt động kém, người bệnh sẽ cảm thấy đầy bụng, khó tiêu dẫn tới chán ăn, ăn không ngon miệng, cơ thể mệt mỏi. Tuy nhiên không phải lúc nào tình trạng chán ăn và suy nhược cơ thể cũng là triệu chứng đau dạ dày, mà có thể dấu hiệu của một số bệnh lý khác như: gan, thận, tâm thần không ổn định.

Xuất huyết tiêu hóa

Đây là triệu chứng và cũng là biến chứng đau dạ dày nguy hiểm cảnh báo dạ dày đang gặp phải những tổn thương nghiêm trọng. Dấu hiệu thường gặp gồm nôn ra máu tươi, đi ngoài ra phân máu đen. Cách xử lý tốt nhất trong trường hợp này là bạn nên tới các cơ sở y tế để được cấp cứu và điều trị kịp thời, tránh biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

Biểu hiện đau dạ dày
Xuất huyết tiêu hoá là triệu chứng cũng như là biến chứng nguy hiểm cần phát hiện sớm và điều trị

Cách phương pháp chữa đau dạ dày hiệu quả hiện nay

Có khá nhiều phương pháp chữa đau dạ dày. Tuỳ thuộc vào tình trạng bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị cho phù hợp.

Chữa đau dạ dày bằng thuốc

Sử dụng thuốc tây

Sử dụng thuốc tây để chữa đau dạ dày vẫn là một trong những phương pháp điều trị hiệu quả và phổ biến hiện nay. Mặc dù các loại thuốc tây thường được sử dụng giúp giảm đau nhanh chóng, tuy nhiên người bệnh nên cân nhắc hỏi kỹ ý kiến bác sĩ trước khi dùng thuốc. Một số loại thuốc đang được sử dụng phổ biến như: Thuốc chống acide ion, Metronidazol, Tinidazol, Amoxicillin.

Sử dụng thuốc nam

Chữa đau dạ dày bằng thuốc nam cũng là một lựa chọn được nhiều người bệnh tin tưởng. Bởi lẽ, cây thuốc nam chữa dạ dày ở nước ta rất nhiều, hầu hết chúng rất lành tính, dễ kiếm, dễ sử dụng, giá thành không đắt. Ngoài ra, phương pháp này được nhiều người ưa chuộng hơn so với việc dùng thuốc tây giảm đau đó là vì không gây ra tình trạng “nhờn thuốc”, ít hoặc không gây các biến chứng về lâu dài. Rất nhiều trường hợp đã chữa đau dạ dày thành công bằng cây thuốc nam thì cho thấy hiệu quả điều trị rất bền vững, ít tái phát bệnh.

Dưới đây là một số bài thuốc nam hiệu quả giúp điều trị bệnh:

  • Tinh bột nghệ và mật ong: Hòa mật ong với bột nghệ và nước ấm dùng để uống sau bữa ăn mỗi ngày 2 lần. Kiên trì sử dụng khoảng 2 tuần để nhận thấy tác dụng.
  • Lá cây tía tô: Sắc nước tía tô uống hàng ngày để đánh bay cơn đau tốt nhất.
  • Lá bạc hà: Nhai 1,2 lá bạc hà sẽ giúp dịu những cơn đau đang gặp phải.
  • Bài thuốc từ gừng: Dùng 10g gừng gọt vỏ, rửa sạch, thái sợi. Hãm gừng với nước sôi trong khoảng 15 phút như hãm trà rồi uống.
  • Bài thuốc từ hoa cúc: Lấy 10g hoa cúc khô cho vào ấm, tráng qua với nước sôi. Chế thêm một lượng nước sôi vừa đủ vào ấm rồi hãm trong 10-15 phút. Gạn nước trà hoa cúc rồi hòa với một chút mật ong là uống được.
  • Bài thuốc từ cam thảo: Dùng 3-5 cam thảo khô rửa sạch, cho vào ấm sắc với nửa lít nước. Gạn lấy nước thuốc, dùng để uống nhiều lần trong ngày.
  • Bài thuốc từ chè dây: Dùng 30-50g chè dây cho vào ấm sắc với nửa lít nước hoặc hãm với nước sôi như pha trà. Dùng nước này trong ngày, liên tục trong 1 tháng.
Thuốc nam điều trị đau dạ dày
Thuốc nam là một trong những phương pháp điều trị đau dạ dày hiệu quả

Áp dụng mẹo chữa đau dạ dày

Đây  là những mẹo, phương pháp được nhiều người quan tâm, tìm hiểu bởi ưu điểm an toàn, lành tính, dễ áp dụng và tiết kiệm chi phí. Tuy nhiên, đây chỉ là phương pháp tạm thời, có tác dụng giảm đau trong thời gian ngắn và phù hợp khi bệnh ở giai đoạn đầu. Dưới đây là một số mẹo trị đau dạ dày phổ biến:

  • Massage vùng bụng: Người bệnh có thể dùng tay massage 64 làn xung quanh vùng rốn theo chiều kim đồng hồ. Tiếp theo day xoa bóp vùng bụng dưới để tình trạng đau giảm đi, dạ dày hoạt động tốt hơn.
  • Chườm nóng giảm đau: Bạn có thể chọn lựa giữa hai phương pháp chườm nước nóng và chườm muối hột rang.
  • Xoa dầu gió vị trí đau: Dầu gió với thành phần thảo dược kháng viêm, giảm đau rất tốt nên khi xoa vào bụng sẽ giúp cải thiện triệu chứng, ổn bổ tỳ vị.
  • Bấm huyệt tam nhãn: Đây là mẹo điều trị đau dạ dày được nhiều người thực hiện. Bạn dùng ngón tay bóp vào huyệt tam nhãn ở ngón áp út. Thực hiện kiên trì khoảng nửa tháng để hỗ trợ chữa bệnh dạ dày.

Cách phòng ngừa đau dạ dày

Để phòng ngừa tình trạng đau dạ dày hiệu quả, cần phải nhận biết được những nguyên nhân dẫn đến bệnh, từ đó ngăn chặn các tác nhân nội sinh cũng như yếu tố tác động từ bên ngoài. Dưới đây là một số phương pháp phòng ngừa bệnh hiệu quả nhất.

Xây dựng chế độ ăn uống hợp lý

Không nên sử dụng quá nhiều thực phẩm có vị chua, thức ăn cay nóng,  nhiều dầu mỡ, đồ uống chứa cồn, gas bởi chúng sẽ kích thích niêm mạc tiết nhiều axit hơn. Lượng axit dư thừa quá mức sẽ bào mòn niêm mạc, hình thành vết viêm, viêm lâu ngày sịnh loét nếu không có biện pháp khắc phục sớm.

Hạn chế dùng thuốc kháng sinh

Việc dùng các loại thuốc trên trong thời gian dài sẽ gây sự mất cân bằng giữa yếu tố bảo vệ (hàng rào niêm mạc dạ dày, chất nhầy bao phủ niêm mạc) và yếu tố tấn công (axit, pepsin), gây nên bệnh lý về dạ dày. Vì thế, để phòng ngừa đau dạ dày, cần hạn chế sử dụng loại thuốc này. Hoặc trong trường hợp bất khả kháng, nên sử dụng thêm các loại thuốc băng niêm mạc dạ dày.

Cách phòng ngừa đau dạ dày
Nên hạn chế sử dụng thuốc kháng sinh để tránh ảnh hưởng đến dạ dày

Tránh căng thẳng, stress

Theo nghiên cứu, đây là một trong những yếu tố tác động trực tiếp đến bện dạ dày. Căng thẳng kéo dài khiến cho hệ thần kinh tăng cường tiết nhiều cortisol hơn bình thường. Đây là chất có khả năng kích hoạt dạ dày tăng tiết axit, tăng nguy cơ gây bệnh. Để tránh gặp phải tình trạng đau dạ dày, nên cố gắng giữ tinh thần lạc quan, tránh xa lo lắng, buồn phiền. Ngoài ra, tăng cường luyện tập thể dục thể thao để tăng cường sức đề kháng để hạn chế sự tấn công của vi khuẩn, cũng như ngăn ngừa béo phì bởi đây cũng là nguyên nhân dẫn đến đau dạ dày.

Bệnh hoàn toàn có thể phòng ngừa và điều trị nếu được áp dụng đúng phương pháp. Khi phát hiện các dấu hiệu , người bệnh nên đến ngay các bệnh viện để được chẩn trị phù hợp.

Trên đây là một số thông tin về bệnh đau dạ dày. Nếu còn thắc mắc, vui lòng để lại bình luận bên dưới bài viết, các dược sĩ của Dược liệu Phương Đông sẽ phản hồi một cách sớm nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *