Bệnh tiểu đường có những biến chứng gì? Cách xử lý và phòng ngừa

Theo thời gian, triệu chứng của bệnh tiểu đường sẽ xuất hiện ngày càng nhiều tỷ lệ thuận với mức độ trầm trọng của bệnh. Nếu không kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường của bệnh thì rất có thể dẫn tới các biến chứng nghiêm trọng. Bài viết sau đây sẽ giúp bạn nhận biết 9 biến chứng tiểu đường hay gặp và cách phòng ngừa chúng.

1. Biến chứng cấp tính của bệnh tiểu đường

Tùy thuộc vào type của bệnh tiểu đường, khả năng chịu đựng và đáp ứng của từng cơ thể với các thuốc điều trị mà các biến chứng của bệnh tiểu đường gây ra cũng có phần khác nhau.

Hôn mê - Biến chứng cấp tính của tiểu đường
Hôn mê – Biến chứng cấp tính của tiểu đường

Có thể kể đến một số biến chứng cấp tính như:

1.1. Hôn mê do hạ đường huyết

Khi nồng độ glucose trong máu xuống dưới 3,1 mmol/l thì được coi là hạ đường huyết và có thể gây hôn mê nếu không kịp thời cung cấp glucose cho cơ thể. Tình trạng này thường xảy ra do dùng quá liều thuốc điều trị tiểu đường hoặc do ăn kiêng quá mức.

Triệu chứng của hạ glucose máu thường biểu hiện cơ thể mệt mỏi, chậm chạp, nói không ra hơi, bụng đói, tay chân run rẩy, yếu cơ, toàn thân vã mồ hôi,… Tuy nhiên những triệu chứng này thường không điển hình ở người già, do đó thường khó phát hiện kịp thời.

1.2. Hôn mê do nhiễm toan ceton

Khi cơ thể thiếu hụt insulin, lipid không thể chuyển hóa hoàn toàn, hình thành chất trung gian là acid acetic gây độc cho tế bào. Tình trạng hôn mê do nhiễm toan thường gặp trên các đối tượng mắc đái tháo đường type 1.

Khi nhiễm toan ceton, cơ thể thường cảm thấy háo nước, muốn uống nước, không muốn ăn và đi tiểu rất nhiều, đại tiện lỏng, đau họng, hơi thở có mùi ceton. Thường dùng insulin cấp cứu trong trường hợp hôn mê do nhiễm toan ceton.

1.3. Hôn mê do nhiễm toan lactic

Khi các mô trong cơ thể bị thiếu oxy, chúng sẽ sản sinh ra acid lactic được tích tụ nhiều trong các cơ. Một khi chức năng gan thận suy yếu, khả năng chuyển hóa và đào thải acid lactic ra khỏi cơ thể sẽ suy giảm đáng kể và dẫn tới hôn mê. Tình trạng này thường xảy ra khi dùng thuốc hạ glucose máu nhóm biguanid, điển hình là Metformin.

Biểu hiện: Thở khó và gấp, đau bụng, ngực, cơ bắp bị ức chế, căng cứng và hôn mê.

Có thể điều chỉnh pH máu bằng các chất có tính kiềm như dụng dịch bicarbonat (HCO3-) hoặc lọc máu để đào thải acid lactic ra khỏi cơ thể.

1.4. Hôn mê do tăng áp lực thẩm thấu

Khi nồng độ glucose trong máu tăng quá cao,máu trở nên ưu trương hơn so với tế bào và làm cho dịch trong tế bào cũng như gian bào thẩm thấu vào trong lòng mạch, làm tăng áp lực trong mạch máu và dẫn tới hôn mê.

Triệu chứng thường gặp: Cơ run, yếu, co giật, tiểu nhiều, khát nước, lú lẫn, cơ thể nhanh chóng rơi vào tình trạng hôn mê và rất dễ dẫn đến tử vong.

Biến chứng cấp tính gây ra bởi đái tháo đường đều rất nguy hiểm, có thể gây tử vong bất cứ lúc nào nếu không được xử lý kịp thời. Do đó cần đặc biệt lưu ý và theo dõi chặt chẽ bệnh nhân.

2. Biến chứng mạn tính của bệnh tiểu đường

Biến chứng mạn tính của tiểu đường thường ảnh hưởng nhiều tới các cơ quan trong cơ thể. Có thể ít gây nguy hiểm tới tính mạng nhưng lại ảnh hưởng rất nhiều tới đời sống sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.

2.1. Biến chứng về mắt

Các vi mạch máu và các tế bào thần kinh tại mắt đều rất nhỏ bé và cực kỳ nhạy cảm, dễ bị tổn thương.

Bệnh lý võng mạc do tiểu đường
Bệnh lý võng mạc do tiểu đường

Khi nồng độ glucose trong máu cao bất thường có thể dẫn tới các biến chứng như:

  • Đục thủy tinh thể: Mắt nhìn mờ, tầm nhìn hạn chế do thủy tinh thể bị đục mờ, ngăn cản không cho ánh sáng đi vào. Đục thủy tinh thể có thể giải quyết bằng cách đeo thấu kính kiểm soát được độ chói hoặc cấy ghép thủy tinh thể.
  • Tăng nhãn áp: Thường xảy ra do mắt thường phải chịu áp lực, tăng dần theo thời gian do nồng độ đường trong máu cao, kéo theo các dịch từ bên ngoài vào nhãn cầu, gây chèn ép và làm tổn thương các mạch máu.
  • Bệnh võng mạc do đái tháo đường: Là tình trạng mạch máu bị tổn thương thường xuyên, phì đại và không đảm đương được chức năng của nó nên có thể dẫn tới mù lòa. Tình trạng này kéo dài còn gây nên tình trạng bong võng mạc, phù hoàng điểm, xuất huyết.
  • Phù điểm vàng: Do lượng dịch trong nhãn cầu quá nhiều bởi sự tăng áp lực thẩm thấu, bệnh thường ảnh hưởng tới khả năng nhìn của bệnh nhân, không thể quan sát gần và tập trung vào một điểm.

2.2. Biến chứng ở thận

Tiểu đường là nguyên nhân hàng đầu gây ra các biến chứng trên thận. Khi nồng độ glucose trong máu quá cao ảnh hưởng rất nhiều tới khả năng lọc thải các chất của thận, rối loạn điện giải, làm tổn thương các vi cầu thận, gây độc cho cơ thể, khi tình trạng tổn thương trở nặng có thể bắt buộc phải chạy thận nhân tạo.

Tiểu đường làm tổn thương các tiểu cầu thận
Tiểu đường làm tổn thương các tiểu cầu thận

2.3. Biến chứng thần kinh

Các tế bào thần kinh thường rất dễ bị tổn thương khi nồng độ glucose trong máu tăng cao. Triệu chứng biểu hiện thường gặp đó là rối loạn tiêu hóa, tê bì chân tay, nóng rát, các bộ phận trong cơ thể hoạt động thiếu linh hoạt, thậm chí là liệt.

Tiểu đường làm tổn thương các dây thần kinh
Tiểu đường làm tổn thương các dây thần kinh

2.4. Biến chứng về nhiễm trùng

Hầu hết các vi khuẩn đều sử dụng glucose làm nguồn cung cấp dinh dưỡng cho sự phát triển và nhân lên của mình. Do đó, khi nồng độ glucose trong máu tăng cao tạo môi trường hoàn hảo cho sự phát triển của vi khuẩn và gây nên nhiều bệnh lý liên quan đến nhiễm khuẩn.

Sự xâm nhập của vi khuẩn vào trong cơ thể
Sự xâm nhập của vi khuẩn vào trong cơ thể

2.5. Biến chứng loét bàn chân

Trong bệnh tiểu đường, các mạch máu và dây thần kinh đều bị tổn thương, làm cho lưu lượng máu phân bố tới các chi giảm đáng kể. Khi bị tổn thương tại các chi, đặc biệt là chân, các vết thương thường rất khó lành, nếu không xử lý tốt có thể dẫn tới loét, hoại tử vùng xung quanh vết thương.

Vết loét bàn chân lâu lành do tiểu đường
Vết loét bàn chân lâu lành do tiểu đường

3. Cách phòng ngừa biến chứng

3.1. Thường xuyên theo dõi đường huyết

Giám sát chỉ số đường huyết hàng ngày sẽ giúp bạn kiểm soát tốt chỉ số đường huyết của mình, đánh giá hiệu quả của các thuốc điều trị và phát hiện những bất thường kịp thời. Cần báo ngay cho bác sĩ điều trị về những bất thường này để có cách xử trí và khắc phục phù hợp.

Lợi ích của việc kiểm soát đường huyết thường xuyên
Lợi ích của việc kiểm soát đường huyết thường xuyên

3.2. Tăng cường vận động

Luyện tập thể thao thường xuyên, khoảng 30 phút mỗi ngày sẽ giúp cơ thể khỏe mạnh, dẻo dai hơn và  tối ưu các quá trình chuyển hóa chất ở trong cơ thể. Kích thích tuyến tụy sản sinh ra insulin để điều hòa lượng đường trong máu.

Thường xuyên vận động phòng ngừa biến chứng tiểu đường
Thường xuyên vận động phòng ngừa biến chứng tiểu đường

Tuy nhiên cần cân nhắc thời gian giữa thời điểm dùng thuốc hạ đường huyết và thời điểm luyện tập cũng như cường độ luyện tập. Tránh tình trạng hạ đường huyết quá mức có thể xảy ra.

3.3. Hạn chế uống rượu, bia, thuốc lá, nước ngọt

Rượu, bia, thuốc lá hay nước ngọt đều là những chất có hại cho sức khỏe khi sử dụng thường xuyên với hàm lượng lớn. Chúng tác động tới khả năng dự trữ glycogen tại gan, cũng như việc ức chế tuyến tụy bài xuất ra insulin. Do đó làm nặng hơn tình trạng của bệnh.

Rượu, bia, thuốc lá làm bệnh tiểu đường trở nặng
Rượu, bia, thuốc lá làm bệnh tiểu đường trở nặng

3.4. Tăng cường chất xơ

Chế độ ăn nhiều chất xơ sẽ giúp cơ thể hạn chế hấp thu đáng kể glucose vào trong máu, đồng thời bổ sung thêm cho cơ thể nhiều vitamin và khoáng chất cần thiết. Một số thực phẩm giàu chất xơ mà bạn có thể tham khảo như: Bí đỏ, táo, yến mạch, cà rốt, chuối, rau cải xoăn, cải kale,…

Đâu là thực phẩm mà người tiểu đường nên dùng?
Đâu là thực phẩm mà người tiểu đường nên dùng?

Để có thể phòng tránh tốt các biến chứng nguy hiểm mà bệnh tiểu đường đưa ra thì trước hết bạn cần phải nắm được dấu hiệu của những biến chứng đó là gì. Hi vọng thông qua bài viết trên đây, bạn đã tích lũy thêm cho mình lượng thông tin hữu ích và biết cách áp dụng chúng vào đời sống để duy trì được một sức khỏe ổn định nhất.

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *